Een weigering van een stedenbouwkundige vergunning in Wallonië is niet definitief. Veel voorkomende redenen, beroep bij de Regering (30 dagen) en bij de Raad van State, termijnen en kosten.
Een weigering van een vergunning is geen einde van het traject
Een weigering van een stedenbouwkundige vergunning — voor een bouw, een uitbreiding, de verbouwing van een woning, de vergroting van een handelszaak of het kappen van bomen — wordt vaak als een domper ervaren. Toch is die weigering in Wallonië niet noodzakelijk definitief.
Het is mogelijk om de weigeringsbeslissing te betwisten, op voorwaarde dat u de termijnen en de procedure vervat in het Wetboek van de Ruimtelijke Ontwikkeling (CoDT) naleeft. Dit artikel maakt de balans op van de meest voorkomende redenen voor een weigering, de beroepsprocedure, de factoren die uw slaagkansen beïnvloeden en de manier om die te maximaliseren dankzij juridische begeleiding.
Waarom kan een vergunning worden geweigerd?
De weigeringsbeslissing moet altijd schriftelijk worden gemotiveerd (artikel D.IV.53 van het CoDT). Verschillende categorieën van motieven komen regelmatig terug.
Een onvolledig dossier of een niet-nageleefde procedure
De eerste reden kan een onvolledig dossier of de niet-naleving van de wettelijke procedure zijn:
- ontbrekende plannen ;
- afwezige verplichte studies ;
- adviezen van de bevoegde instanties die niet werden gevraagd.
De niet-conformiteit met de stedenbouwkundige voorschriften
Een andere reden voor een weigering kan de niet-conformiteit van het project met de stedenbouwkundige voorschriften zijn:
- het wijkt af van het gewestplan en bevindt zich in een niet-urbaniseerbare zone, zoals bijvoorbeeld de landbouwzone of de natuurzone ;
- het wijkt af van een gemeentelijk stedenbouwkundig reglement of wijkt af van een bijzonder plan van aanleg (dak, gabariet, materialen).
De uitrusting van het terrein (artikel D.IV.55 van het CoDT)
Sommige motieven kunnen verband houden met de uitrusting van het terrein (artikel D.IV.55 van het CoDT): het is niet gevestigd langs een voldoende stevige weg die is uitgerust met water, elektriciteit en riolering ; het voldoet niet aan de regels voor de zuivering van afvalwater ; of het terrein is getroffen door een rooilijn.
De bescherming van personen, goederen of het milieu (artikel D.IV.57 van het CoDT)
Andere motieven houden verband met de bescherming van personen, goederen of het milieu (artikel D.IV.57 van het CoDT):
- het project vestigt zich in de buurt van een SEVESO-site, die een risico op een zwaar ongeval inhoudt ;
- het betreft een goed dat is blootgesteld aan een groot natuurlijk risico of aan een grote geotechnische beperking, zoals overstroming, het afbrokkelen van een rotswand of een aardverschuiving ;
- het is gelegen in een Natura 2000-zone, een zone die wordt beschermd door de wet op het natuurbehoud ;
- het betreft een woning die niet voldoet aan de gezondheidscriteria bedoeld in artikel 3, 5°, van het Waalse Wetboek van de Huisvesting en het Duurzaam Wonen.
De milieu- of landschapsimpact
De milieu- of landschapsimpact van het project kan ook een weigering rechtvaardigen:
- het vereist het kappen van opmerkelijke bomen of de vernietiging van beschermde hagen ;
- belangrijke grondwerken wijzigen het reliëf van de bodem aanzienlijk ;
- het is zichtbaar vanuit een perimeter van landschappelijk belang.
Een gebrek aan integratie in de context
Een gebrek aan integratie in de bebouwde of onbebouwde context kan ook een weigering motiveren:
- het project wordt als te volumineus of niet aangepast aan het karakter van de wijk beoordeeld ;
- het riskeert overlast voor de buren te veroorzaken (verlies van privacy van de tuin, schaduw van het project, lawaai, verkeer).
Goed om te weten
Een weigering die is gebaseerd op duidelijke regels, zoals de ligging van het goed in een niet-urbaniseerbare zone, is moeilijk te betwisten. Daarentegen opent een weigering die is gemotiveerd door een subjectieve beoordeling (« het project integreert zich niet harmonieus in de bebouwde context ») meer mogelijkheden tot beroep.
Wat te doen na een weigering?
Het eerste beroep bij de Waalse Regering
Het gaat om een administratief beroep. Het beroep moet worden ingesteld binnen de 30 dagen na ontvangst van de beslissing. Het dossier wordt dan volledig opnieuw onderzocht: als formaliteiten niet werden uitgevoerd (bijvoorbeeld het ontbreken van verplichte adviezen), wordt dit hiaat aangevuld.
De bevoegde overheid is de Waalse Regering. Het beroep wordt onderzocht door de gewestelijke administratie ; de adviescommissie over het beroep (C.A.R.) brengt een niet-bindend advies uit over het project ; vervolgens wordt een ontwerp van beslissing aan het kabinet van de bevoegde minister gestuurd, die de definitieve beslissing neemt.
Het tweede beroep bij de Raad van State
In geval van weigering door de Waalse Regering kan de vergunningsaanvrager een beroep tot nietigverklaring instellen bij de Raad van State. Dit beroep steunt op middelen die voortvloeien uit procedurefouten of rechtsfouten: de Raad van State heronderzoekt het dossier dus niet ten gronde.
Aan het einde van de procedure kan de weigeringsbeslissing worden vernietigd en kan het dossier worden teruggezonden naar de bevoegde overheid, die een nieuwe beslissing moet nemen. De procedure is lang en vrij technisch.
Termijnen en kosten
- Administratief beroep bij de Waalse Regering: de beslissing moet aan de aanvrager worden verzonden binnen de 65 dagen na ontvangst van het beroep.
- Beroep bij de Raad van State: gemiddeld 1 tot 2 jaar.
Wat de kosten betreft:
- Administratief beroep: het beroep is gratis en kan door de aanvrager zelf worden ingesteld ; de hulp van een advocaat en/of een architect blijft niettemin sterk aanbevolen.
- Raad van State: de procedurekosten zijn groter. Het rolrecht bedraagt 200 € per persoon. Er werd bovendien een rechtsplegingsvergoeding ingesteld : voor het basisbedrag van 770 € ligt zij tussen een minimum van 154 € en een maximum van 1.540 €.
Goed om te weten
Vergelijk de kosten van een beroep met de totale investering van uw project: het beroep is vaak de moeite waard. Er bestaan evenwel alternatieven. Meester Flament zal u de beste strategie voorstellen op basis van de weigeringsmotieven.
Hoe kunt u uw kansen maximaliseren?
- analyseer de weigeringsmotieven (vraag het volledige dossier op) ;
- controleer de wettigheid van de argumenten van de gemeente ;
- laat u omringen door een architect en een gespecialiseerde advocaat ;
- pas uw project indien nodig aan om in te spelen op de bezwaren ;
- neem de termijnen in acht: 30 dagen, geen dag meer.
Veelgestelde vragen
FAQ — Weigering van een stedenbouwkundige vergunning in Wallonië
Kan men na een weigering opnieuw een aanvraag indienen?
Ja, door het project aan te passen volgens de opmerkingen die in de weigeringsbeslissing werden geformuleerd.
Kan men beroep instellen zonder advocaat?
Ja voor het administratief beroep, maar uw slaagkansen zijn veel hoger met een advocaat. Voor de Raad van State is een advocaat onmisbaar.
Wat te doen in geval van een stilzwijgende weigering?
Het uitblijven van een antwoord binnen de wettelijke termijnen staat gelijk aan een weigering. U kunt op dezelfde manier beroep instellen.
Een advocaat gespecialiseerd in stedenbouw kan de rechtsfouten in de weigering identificeren, een solide argumentatie opbouwen in beroep, uw dossier verdedigen bij de Waalse Regering of de Raad van State, en de administratie ontmoeten om een aanvaardbaar compromis te vinden. Het doel is niet alleen om te betwisten, maar om uw project te redden: uw kansen hangen af van de aard van het project, van de zone waarin het is gelegen, van de motivering van de weigering en van de kwaliteit van uw dossier.
Om uw situatie te analyseren, begeleidt het kantoor van Meester Marie-Cécile Flament u in elke fase, van de analyse van de weigering tot de verdediging bij de bevoegde overheden of de Raad van State. Neem contact op voor een eerste onderzoek van uw dossier.
